Aqua-pedagogika

 

Pojęcie Aqua-pedagogiki oznacza nowoczesne, dostosowane do potrzeb dziecka zajęcia pływania. Hamburski pedagog sportu Uwe Legahn ustanowił to pojęcie w roku 2000 w swojej książce „Im Wasser zu Hause” (W wodzie jak w domu) aby podkreślić pedagogiczny charakter swoje innowacyjnej koncepcji zajęć.

 

W przeciwieństwie do tradycyjnego, niemieckiego modelu nauczania pływania, które rozpoczyna się z reguły w szkole podstawowej nauką trudnego koordynacyjnie stylu klasycznego, Aqua-pedagogika zwraca się ku początkującym w wieku dziecięcym i przedszkolnym uwzględniając stan ich indywidualnego rozwoju. W tej wczesnej fazie nauczania zaniedbuje się świadomie wykonywanie prawidłowych ruchów pływania sportowego, kładąc nacisk na aspekty bezpieczeństwa i podstawowe zasady pedagogiki sportu. W przeciwieństwie do konserwatywnych zajęć pływania Aqua-pedagogika proponuje zwarty system nauczania i kursów od pływania niemowląt do początków pływania sportowego, w którym istotnym celem etapowym jest bezpieczne, dostosowane do potrzeb rozwojowych dziecka pływanie w wieku przedszkolnym. Istotne jest tutaj bliskie rzeczywistości przekazywanie uczniom komponentów bezpieczeństwa, określanych w zbliżeniu do podobnych znaczeniowo pojęć nowoczesnej branży motoryzacyjnej Legahn określa jako: „Poduszka powietrzna”, „Pas bezpieczeństwa”, „Zagłówek” i „Strefa zgniotu”. Dzięki temu już przed przystąpieniem do szkoły dzieci stają się dosyć pewnymi pływakami. Dodatkowym ich osiągnięciem jest wieloletnia przewaga w stosunku do rówieśników, rozwój wiary we własne siły i zdobywanie kompetencji socjalnych.

 

Codzienne przeszkody, których doświadczają normalni pływacy wszystkich grup wiekowych prowadzące do wzrostu statystycznej liczby wypadków nie są postrzegane przez te dzieci nawet jako sytuacje zagrożenia. Aqua-pedagogika to postęp w profilaktyce przeciwwypadkowej. Jako kluczowa, sprawdzona koncepcja kształcenia i wychowania oraz całościowego wspierania bezpieczeństwa i zdrowia, przyczynia się do zmniejszenia ilości utonięć i prawie utonięć wraz z ich wieloletnimi traumatycznymi konsekwencjami.

KOMPONENTY BEZPIECZEŃSTWA

„Poduszkę powietrzną” Aquapedagogiki stanowi odwrócenie odruchu strachu, niezawodnie ocalające życie w sytuacji bezpośredniego zagrożenia i zapobiegające większości wypadków. Jako reakcje organizmu podczas „sekundy strachu” wymienia się: zesztywnienie, niezdolność do działania, zaparty oddech - powietrze zostaje zatrzymane. Nie zauważa się przy tym odruchowego wdechu - mającego miejsce przed blokadą oddychania – będącego w wodzie koniecznym i decydującym o przeżyciu w wodzie momentem, nieistotnym na lądzie. Niepewni i nie wyćwiczeni pływacy podczas nagłego zanurzenia w ułamku sekundy wciągają boleśnie wodę do dróg oddechowych. Wywołuje to natychmiastową panikę prowadzącą do wypadków. Dlatego też odwrócenie odruchu strachu jest priorytetowe w Aqua-pedagogice. Udaje się to niezawodnie jeśli w krótkich odstępach czasu dzieci wykonują świadome i samokontrolowane próby nurkowania z aktywnym i silnym wydechem w momencie zanurzenia. Z pozycji dziecka wydech (dmuchanie) stanowi również oczywistą, integralną część każdego skoku. Dzieci nurkują i tuż przed wyjściem z wody za każdym razem w odpowiednim czasie wydmuchują mocno powietrze. Przy organizacji zajęć pływania odpowiadających zasadom Aqua-pedagogiki - np: siedmiotygodniowe kursy dla początkujących z trzykrotnymi lekcjami w tygodniu – w tym relatywnie krtkim okresie czasu dochodzi do około 1500 prób nurkowania powodujących niezawodne odrwrócenie „odruchu strachu”.

 

Wniosek: Początkujący nabywają jakoby drugi rodzaj odruchu oddechowego – charakterystycznego dla niemowląt – będący quasi „ubezpieczeniem na życie”. Dzieciosiągają prawie stuprocentowa pewność w wodzie i suwerennie radzą sobie z krytycznymi sytuacjami. Zdolność pasywnego pływania plasuje się na drugiej pozycji w komponentach bezpieczeństwa Aquapedagogiki i jest określana jako „pas bezpieczeństwa” w wodzie. Wszystkie aktywności na lądzie dają różnorodne możliwości uspokojenia się i pozostania pasywnym, aż do czasu, w którym podjęcie kolejnego wysiłku jest możliwe. W wodzie, gdzie szybko może dojść do poważnych dramatycznych sytuacji, początkujący nie mają możliwości nabrania sił co zbyt często ma tragiczne konsekwencje.

 

Dzieci powinny być w stanie odpoczywać w wodzie, żeby móc poradzić sobie w niebezpiecznych sytuacjach. Już podczas pierwszych godzin, bezpośrednio po drobnych niepowodzeniach przekazuje się początkującym właściwe zachowania, umożliwiające uspokojenie się w wodzie i minimalnym nakładem sił wykonanie ruchów napędowych. Jeśli jest to konieczne, dzieci uczone są tylko pływania pasywnego ale mimo to pewnego. Pozycja na grzbiecie doskonale się do tego nadaje.

W myśl Aqua-pedagogiki pozycja na grzbiecie jest „zagłówkiem” pływania. Trzy- do pięciolatków, mających niekorzystny stosunek wielkości głowy do ciała, uczy się leżenia w wodzie na grzbiecie za pomocą adekwatnych do ich wieku ćwiczeń i zadań. Ten kto pracuje z dziećmi wie, że u niemowlaka głowa stanowi 1/3 wielkości ciała, podczas gdy u dorosłego jest to tylko 1/8. Docelowa grupa wiekowa jest zdecydowanie bliższa niemowlakom, niż osobom dorosłym. Oznacza to, że dzieci w tej fazie rozwoju mają nadal dużą i ciężką głowę w porównaniu do reszty ciała W pozycji pionowej mogą ją długo i wytrwale balansować na szyi. W ograniczonym wymiarze udaje im się w pozycji poziomej na brzuchu (np: podczas pływania „żabką”) unieść głowę ponad poziom ciała - w tym wypadku wody. To zadanie utrudniają również słabe mięśnie karku i obręczy barkowej, a także niekorzystne dźwignie. Dlatego też pływanie na grzbiecie nadaje się dla omawianej grupy wiekowej zarówno jako pływanie dystansowe i wytrzymałościowe, ale także jako pływanie pasywne i kompensacyjne. Pozycja na brzuchu staje się mniej lub bardziej istotna w fazie startu, orientacji i końcowej. Ruchy rąk odpowiadają przy tym pływaniu „żabką”, a ruchy nóg zbliżone są do naprzemianstronnych ruchów kraulowych, tworząc naturalną i łatwą do opanowania kombinację.

 

Pływanie jako „Strefa zgniotu” (ścisku) Formy organizacyjne z ćwiczeniami o dużej intensywności nazywane pływacką „Strefą ścisku” znajdują zastosowanie zarówno w perspektywie późniejszej przyjemności kąpieli, jak również w sensie praktykowanej ekonomii sportu. Samodzielność i odpowiedzialność kształtują się tylko w sytuacjach ich wymagających. Dzieci uczą się różnych podstawowych zasad: - każde dziecko może samo wchodzić lub wskakiwać do wody - przed skokiem do wody należy zahaczyć się stopami o krawędź basenu i intensywnie pomyśleć o tym co będzie się robiło po wskoczeniu do wody. Potem zorientować się czy jest w wodzie wystarczająco miejsca! Dopiero teraz następuje skok, daleko od twardego brzegu do „miękkiej” wody. - nikt nie może wskakiwać za blisko innych dzieci bo może to być bolesne dla obojga. W ten sposób udaje się zminimalizować ryzyko i jednocześnie przybliżyć dzieciom warunki panujące na kąpieliskach. Obserwatorom, na pierwszy rzut oka wydaje się to być nieuporządkowanym i chaotycznym, przypominając paryski, wieczorny ruch uliczny, który przy zachowaniu zasad przebiega płynnie i bez zakłóceń. Odwagi! Powiedzenie „ Ten kto w Paryżu potrafi jeździć potrafi to wszędzie”- jest sprawdzone. Ten kto uczy się zgodnie z koncepcja Aqua-pedagogki, ze „strefa ścisku” włącznie, szybko poczuje się „ w wodzie jak w domu”.

 

Aqua-pedagogika opiera się na wieloletnich doświadczeniach Uwe Legahna jako nauczyciela szkolnictwa państwowego, trenera pływania i piki wodnej, ratownika na wyspie Sylt, kierownika hamburskiej szkoły pływania i referenta prowadzącego kursy o tematyce pływania początkowego.

Aktualisiert ( Sonntag, den 03. Januar 2010 um 12:41 Uhr )